Jonathan Littell był już kiedyś w kijowskim Babim Jarze. A raczej znalazł się tam SS-Obersturmbannführer Max von Aue, obserwator i uczestnik masowego mordu Żydów między 29 września a 3 października 1941. Aue, postać fikcyjna jest protagonistą słynnej, opublikowanej w roku 2006 powieści Littella Łaskawe. Zawarty w niej opis rzezi uderza dosłownością, ukazując zarówno ofiary, jak … Dowiedz się więcej
ISTNIEJĄ PRZYNAJMNIEJ trzy powody, dla których warto przeczytać Między pamięcią a historią (1). Lektura wybranych przez Jana Marię Kłoczowskiego artykułów i wywiadów Pierre’a Nory daje wgląd w okres wyjątkowej prosperity francuskiej humanistyki w drugiej połowie XX wieku, pozwala lepiej zrozumieć źródła współczesnego pamięcioznawstwa i jest znakomitym wprowadzeniem w biografię intelektualną Nory. Pierre Nora to człowiek … Dowiedz się więcej
– Stare pytanie o przyszłość demokracji i kapitalizmu dramatycznie reaktywuje dzisiaj obecność w otoczeniu Donalda Trumpa najbogatszych ludzi świata. Podczas styczniowej inauguracji jego prezydentury stawili się obok Elona Muska również Mark Zuckerberg, Jeff Bezos i Sundar Pichal. Co może oznaczać takie spotkanie władzy i pieniędzy? – Jedną z moich głównych hipotez w książce Crack-Up Capitalism … Dowiedz się więcej
„Musimy się zawsze opierać na przekonaniu, że Amerykanie są nam tak samo obcy jak my im”, pisał Berlin w jednym ze swoich pierwszych raportów w 1942 roku. Podczas gdy Wielka Brytania zamroziła swe życie polityczne – od 1935 do 1945 roku nie przeprowadzano wyborów do Izby Gmin – to Stany Zjednoczone „w znacznym stopniu funkcjonowały … Dowiedz się więcej
Czarodziejska góra ma sto lat. Nasuwa się pytanie: co pozostało po powieści Manna? Czy mówi nam ona dzisiaj coś ważnego i aktualnego? Coś, co mogłoby sprawić, że sięgniemy po nią nie tylko z obowiązku czy też czytelniczej ciekawości? Rzecz nie jest wcale oczywista. Nie żeby Thomas Mann popadł w czytelniczą niełaskę – w moim odczuciu … Dowiedz się więcej
Zostałem ostatnio zapytany: czy niepodległa Ukraina ma przyszłość? Oczywiście, że tak. Zastanawiamy się jednak, jaka to będzie Ukraina? W jakich granicach? Czy zostanie członkiem NATO i Unii Europejskiej? Moje przekonanie uzasadnia prawo międzynarodowe i dramatyczna historia Ukraińców, którzy, biorąc pod uwagę cele rusyfikacyjne carskiej Rosji, później ZSRR, a następnie putinowskiej Federacji Rosyjskiej, bronią nie tylko … Dowiedz się więcej
Historyk Tony Judt zauważył kiedyś, że dwudziesty wiek jest już epoką w większości zapomnianą. Amnezja nastąpiła błyskawicznie – stwierdzenie pochodzi z początku obecnego stulecia – i wedle Judta wynika przede wszystkim z szybkości i gwałtowności przemian cywilizacyjnych na przełomie wieków. Wciągnięci w ich wir ludzie Zachodu w ciągu niespełna dekady doszli do wniosku, że okropności … Dowiedz się więcej
Pochodzę z nazistowskiej rodziny, której dosłownie wszyscy członkowie byli zagorzałymi zwolennikami Hitlera i nigdy nie zmienili swoich poglądów ani nie wyrazili żalu z powodu nazistowskich zbrodni. Wręcz przeciwnie, zaprzeczali tym zbrodniom lub je usprawiedliwiali – włącznie z Zagładą i masowymi mordami, o których wiedzieli lub w których czasem brali czynny udział. Mój dziadek i ojciec, … Dowiedz się więcej
Jesienią roku 1987 w 44. numerze Tygodnika Powszechnego ukazała się pamiętna recenzja powieści Pawła Huelle Weiser Dawidek pióra Jana Błońskiego. Najwybitniejszy wówczas polski krytyk literacki, bezdyskusyjny autorytet, dał się uwieść utworowi trzydziestoletniego pisarza z Gdańska. Podobało mu się właściwie wszystko: sceneria, tytułowy bohater, fabuła, która do końca pozostawia czytelnika sam na sam z tajemnicą, a … Dowiedz się więcej
MAMY „ROK KANTA”. W 2024 roku przypada trzechsetna rocznica jego urodzin oraz dwieście dwudziesta – śmierci. Niemieccy politycy, kiedy mówią dzisiaj o rosyjskiej wojnie w Ukrainie, przywołują najchętniej esej królewieckiego filozofa O wieczystym pokoju. W księgarniach możemy znaleźć nowe biografie myśliciela, dywagacje wokół jego filozofii, pojawiła się nawet powieść o nim. W akademiach i fundacjach … Dowiedz się więcej