Grecja Fermora | Jacek Gutorow PP 190/2025

„Kiedy oczy się oczyszczają, ziemia ulega przeobrażeniu” Buddyjskie powiedzenie   1. W Grecji Fermor odnalazł samego siebie. Jak do tego doszło? I co takiego Grecja dała Fermorowi? Aby dać na te pytania wyczerpującą odpowiedź, trzeba by pewnie napisać osobną i długą książkę. Możliwe zresztą, że byłoby w niej więcej zagadek niż faktów. Odnajdywanie siebie w … Dowiedz się więcej

Obcy przybywa do miasta | Jacek Hajduk PP 190/2025

1. Są słowa lub początkowe frazy wielkich dzieł literackich, które idą z nami przez życie bez większych starań z naszej strony. Nie trzeba przecież pamiętać treści Iliady, by wiedzieć, że już w pierwszych wersach zapowiada ona Achillesa zgubny gniew, który niezliczone klęski sprowadził na Achajów. Ani Odysei – bo nawet komuś, kto przygody Odysa pogrzebał … Dowiedz się więcej

Rewolucja Trumpa | „Zagubiony hegemon”

W przemówieniu wygłoszonym we wrześniu 1990 roku prezydent George H.W. Bush przekonywał, że przemiany, które dokonują się na całym świecie, od Europy poprzez Bliski Wschód aż po Azję, mogą dać początek nowemu porządkowi światowemu. Przed połączonymi izbami Kongresu roztaczał wizję nowej ery, wolnej od napięcia generowanego przez rywalizację Ameryki i Związku Radzieckiego. Narody świata miały … Dowiedz się więcej

Potęga i architektura | DIALOG 150/2025

Potężny, owiany legendami, odbudowany z ruin: zamek w Malborku uważany jest za największą budowlę ceglaną w Europie – i kamiennego świadka burzliwej historii relacji polsko-niemieckich. Nie jest to jednak jedyny zamek zakonu krzyżackiego. W całej północnej Polsce imponujące twierdze świadczą o potędze, ekspansji i średniowiecznej sztuce architektonicznej. „Wiele mówi się i śpiewa o jego wspaniałości … Dowiedz się więcej

Po dwóch dekadach. Debata o „Ziemiach Odzyskanych” | PP 190

Dyskusję wokół Ziem Odzyskanych, która przetoczyła się na łamach Przeglądu Politycznego w latach 2004-2005 otworzył mój artykuł pod tytułem – nie pamiętam już czy wymyślonym przeze mnie, czy przez naczelnego pisma, Wojciecha Dudę – Po co nam ten mit? Pisałem wtedy o tym, jak komunistyczna władza w Polsce zinstrumentalizowała prawicowy, antyniemiecki dyskurs narodowej prawicy na … Dowiedz się więcej

Historie zapomnianego miasta | PP 189/2025

Tej historii nie da się opowiedzieć w całości. Każda taka próba pozbawiłaby ją jej uroku i wyjątkowości. Omer Bartov, Opowieści z pogranicza. Pisanie i wymazywanie galicyjskiej przeszłości.   Świat widziany z cmentarnego wzgórza wygląda jak z obrazów malarza, który do końca szukał odpowiedniego odcienia żółtego koloru. Temperatura jest piekielna, jak przystało na Podole w lipcu, … Dowiedz się więcej

Eurazja 2.0. Wielka strategia | PP 190/2025

Jan Tokarski: Zarówno „Twórcy nowoczesnej strategii”, jak i Pańska najnowsza książka, „The Eurasian Century. Hot Wars, Cold Wars and the Making of the Modern World” (Eurazjatyckie stulecie. Wojny gorące, zimne i powstanie nowoczesnego świata) próbują opisać tektoniczne przesunięcia, jakie na naszych oczach dokonują się w porządku międzynarodowym. Chciałbym jednak rozpocząć naszą rozmowę od pytania o … Dowiedz się więcej

Jar, którego nie ma. Bucza, która jest | PP 189/2025

Jonathan Littell był już kiedyś w kijowskim Babim Jarze. A raczej znalazł się tam SS-Obersturmbannführer Max von Aue, obserwator i uczestnik masowego mordu Żydów między 29 września a 3 października 1941. Aue, postać fikcyjna jest protagonistą słynnej, opublikowanej w roku 2006 powieści Littella Łaskawe. Zawarty w niej opis rzezi uderza dosłownością, ukazując zarówno ofiary, jak … Dowiedz się więcej

Pierre Nora i jego nienapisana historyka | Kornelia Kończal (PP 184/2024)

ISTNIEJĄ PRZYNAJMNIEJ trzy powody, dla których warto przeczytać Między pamięcią a historią (1). Lektura wybranych przez Jana Marię Kłoczowskiego artykułów i wywiadów Pierre’a Nory daje wgląd w okres wyjątkowej prosperity francuskiej humanistyki w drugiej połowie XX wieku, pozwala lepiej zrozumieć źródła współczesnego pamięcioznawstwa i jest znakomitym wprowadzeniem w biografię intelektualną Nory. Pierre Nora to człowiek … Dowiedz się więcej

Kapitaliści na haju | PP (189/2025)

– Stare pytanie o przyszłość demokracji i kapitalizmu dramatycznie reaktywuje dzisiaj obecność w otoczeniu Donalda Trumpa najbogatszych ludzi świata. Podczas styczniowej inauguracji jego prezydentury stawili się obok Elona Muska również Mark Zuckerberg, Jeff Bezos i Sundar Pichal. Co może oznaczać takie spotkanie władzy i pieniędzy? –  Jedną z moich głównych hipotez w książce Crack-Up Capitalism … Dowiedz się więcej

Skip to content