Mózg w pułapce ideologii | Książka tygodnia

Każdego dnia ludzki mózg wykonuje złożoną pracę – składa rozproszone bodźce w spójny obraz rzeczywistości. Ideologie oferują w tym procesie drogę na skróty: dostarczają prostych odpowiedzi i wzorów do naśladowania, dają poczucie wspólnej tożsamości. Jakim kosztem to się jednak odbywa? Leor Zmigrod, neuronaukowczyni i psycholożka, sprawdza, jak głęboko w architekturę ludzkiego mózgu mogą wniknąć systemy … Dowiedz się więcej

Cień Stalina nad Norymbergą | Claudia Weber, Arkadiusz Szczepański | PP/198

Dla niemieckiej kultury pamięci Norymberga pozostaje dzisiaj miejscem osobliwie odległym: punktem odniesienia dla nowoczesnego międzynarodowego prawa karnego, ale nigdy w pełni narodowym miejscem pamięci — takim jak Auschwitz, 8 maja czy debaty o Wehrmachcie i Zagładzie. Z polskiej perspektywy Norymberga wydaje się nie mniej ambiwalentna: pośród oskarżycieli zasiadali tam przecież przedstawiciele państwa sowieckiego — odpowiedzialnego … Dowiedz się więcej

Oblężenie | Książka tygodnia

W drugiej połowie lat 60. XX wieku Ismail Kadare znalazł się w oku cyklonu, albańskiej wersji chińskiej rewolucji kulturalnej. Kadare nie chciał się poddać regułom socrealizmu. Jego proza nabrała cech alegorycznych, literackie metafory niosły w sobie odniesienie do mrocznej rzeczywistości. To wtedy pisarz sięgnął po wcześniejsze opowiadanie „Deszczowe bębny”, opowieść o osmańskim oblężeniu albańskiej twierdzy. … Dowiedz się więcej

„Moją wolnością była literatura” | Marek Jeziorski

„Moją wolnością była literatura”, mawiał Ismail Kadare. To celnie stwierdzenie autora Oblężenia oddające wartości, jakimi kierował się w swoim życiu i w swojej twórczości. Ismail Kadare został obdarzony wyjątkowym talentem literackim, niezwykłą wyobraźnią, wyczuleniem na mroczne pułapki otaczającego nas świata. Bardzo wcześnie odkrył, że pisanie jest jego żywiołem, treścią życia, strefą wolności, odskocznią od ponurej … Dowiedz się więcej

Zbiegli naziści | Książka tygodnia

Jak hitlerowscy zbrodniarze uciekli przed sprawiedliwością? Po zakończeniu II wojny światowej wielu wysoko postawionych funkcjonariuszy SS uniknęło kary. Opuścili Europę zaskakująco łatwo – to od lat skłaniało do mnożenia teorii spiskowych. Poważni historycy dotąd jednak nie zajmowali się tym tematem. Książka Geralda Steinachera uzupełnia tę lukę. Autor wnikliwie bada okoliczności, w jakich dochodziło do ucieczek, … Dowiedz się więcej

Klęska Zachodu | PP 198/2026

Łukasz Gadzała: W książce „Klęska Zachodu”, wydanej w Polsce w ubiegłym roku, stawia Pan tezę, że Zachód nie tyle znalazł się w kryzysie, co w istocie poniósł klęskę. Jak to rozumieć? Emmanuel Todd: Chodzi zasadniczo o dwie kwestie. Po pierwsze, Zachód poniósł klęskę, ponieważ Rosja wkrótce wygra wojnę na Ukrainie, a my nie możemy nic … Dowiedz się więcej

Schulz dzień po dniu: narodziny pisarza | Książka tygodnia

Biografia Brunona Schulza, jednego z najważniejszych polskich pisarzy XX wieku, opisuje zaledwie dwa lata jego życia. Są to jednak lata przełomowe, w trakcie których Schulz rodzi się jako pisarz. Wcześniej był artystą zna­nym zaledwie wąskiemu kręgowi odbiorców sztuki. Debiutancki tom osobliwych opowiadań, zatytułowany Sklepy cynamonowe otwiera przed nim nowe perspektywy i daje mu rozgłos, o którym dotąd … Dowiedz się więcej

Muzyka. Wielka biografia | Książka tygodnia

Od Wielkiego wybuchu do Spotify 165 milionów lat temu narodził się rytm. 50 milionów lat temu pojawiła się muzyczna kultura śpiewających wielorybów. 40 tysięcy lat temu Homo sapiens stworzył pierwszy instrument.   Każdy jest muzykalny. Nasze serce bije w rytmie, a kroki wystukują takt. Muzyka jest zapisana w naszych palcach, krtani, a ponoć nawet w … Dowiedz się więcej

Filozof w Dolinie Krzemowej | Książka tygodnia

Palantir, Alex Karp i państwo nadzoru W świecie, w którym dane stały się bronią, filozof Alex Karp zbudował najpotężniejszy system ich analizy. Palantir — wspierany przez CIA, używany przez armie i rządy — wyznacza kierunek przyszłości, w której nadzór staje się normą. Palantir tworzy oprogramowanie do integracji danych: jego technologia przyjmuje ogromne ilości informacji i błyskawicznie identyfikuje wzorce, trendy oraz powiązania, które … Dowiedz się więcej

Triumf populizmu. Czy każdy jest populistą? | Jan Tokarski (197/2026)

Populizm najbardziej zwycięski wydawał mi się mniej więcej rok temu, niedługo po drugiej turze wyborów prezydenckich. Przemożność jego triumfu – na którą reagowałem mieszaniną irytacji i przygnębienia – bynajmniej nie wynikała z tego, że głową państwa wybrano miłośnika kibolskich ustawek, a nie gościa, który zna francuski. Stało za tymi emocjami coś znacznie głębszego i poważniejszego … Dowiedz się więcej

Skip to content