Cień Stalina nad Norymbergą | Claudia Weber, Arkadiusz Szczepański | PP/198

Dla niemieckiej kultury pamięci Norymberga pozostaje dzisiaj miejscem osobliwie odległym: punktem odniesienia dla nowoczesnego międzynarodowego prawa karnego, ale nigdy w pełni narodowym miejscem pamięci — takim jak Auschwitz, 8 maja czy debaty o Wehrmachcie i Zagładzie. Z polskiej perspektywy Norymberga wydaje się nie mniej ambiwalentna: pośród oskarżycieli zasiadali tam przecież przedstawiciele państwa sowieckiego — odpowiedzialnego … Dowiedz się więcej

„Moją wolnością była literatura” | Marek Jeziorski

„Moją wolnością była literatura”, mawiał Ismail Kadare. To celnie stwierdzenie autora Oblężenia oddające wartości, jakimi kierował się w swoim życiu i w swojej twórczości. Ismail Kadare został obdarzony wyjątkowym talentem literackim, niezwykłą wyobraźnią, wyczuleniem na mroczne pułapki otaczającego nas świata. Bardzo wcześnie odkrył, że pisanie jest jego żywiołem, treścią życia, strefą wolności, odskocznią od ponurej … Dowiedz się więcej

Klęska Zachodu | PP 198/2026

Łukasz Gadzała: W książce „Klęska Zachodu”, wydanej w Polsce w ubiegłym roku, stawia Pan tezę, że Zachód nie tyle znalazł się w kryzysie, co w istocie poniósł klęskę. Jak to rozumieć? Emmanuel Todd: Chodzi zasadniczo o dwie kwestie. Po pierwsze, Zachód poniósł klęskę, ponieważ Rosja wkrótce wygra wojnę na Ukrainie, a my nie możemy nic … Dowiedz się więcej

Triumf populizmu. Czy każdy jest populistą? | Jan Tokarski (197/2026)

Populizm najbardziej zwycięski wydawał mi się mniej więcej rok temu, niedługo po drugiej turze wyborów prezydenckich. Przemożność jego triumfu – na którą reagowałem mieszaniną irytacji i przygnębienia – bynajmniej nie wynikała z tego, że głową państwa wybrano miłośnika kibolskich ustawek, a nie gościa, który zna francuski. Stało za tymi emocjami coś znacznie głębszego i poważniejszego … Dowiedz się więcej

Z kim do wolności | Krzysztof Czyżewski (PP 197/2026)

Stając w obliczu wyzwania, które nas przerasta, pytamy: „Z czym do ludzi?”. W domyśle słyszymy ironiczne: Kim ty jesteś? Spójrz na siebie! Co ty sobie wyobrażasz? Ogarnij się! Rozejrzyj się dookoła! Bądź realistą! Trzeźwo patrząc, wolność nas przerasta. Niezliczone są źródła i moce zniewalające człowieka, od genów i przypadkowości narodzin, po nieuchronność śmierci. To samo … Dowiedz się więcej

Dom | Kamila Łabno-Hajduk (PP 197/2026)

„Dom KULTURY” – nazwa będzie inna, bo tak to brzmi zbyt po sowiecku. Jerzy Giedroyc do Anieli Mieczysławskiej, list z 31 lipca 1954 r. Było piękne, upalne lato. Tamtego dnia wspinałam się na Awentyn – jedno z siedmiu rzymskich wzgórz. Moim celem była Piazza Remuria, dokąd prowadziła urocza, zielona aleja via Aventina, do dziś doskonale … Dowiedz się więcej

Nie odeszli. Andrzej Bobkowski | Marian Sworzeń

To, że Bobkowski wyemigrował do Ameryki Południowej, powszechnie wiadomo, ale o tym, że przez kilka lat był mieszkańcem Katowic, wiedzą nieliczni. Sądzę nadto, że nie zajmują się tym humaniści z Uniwersytetu Śląskiego, gdyż w przeciwnym wypadku już dawno temu odbyłaby się stosowna sesja naukowa na uczelni. Nie mówię o tym z żalem, stwierdzam jedynie niewiedzę, a nie – obojętność. Być może … Dowiedz się więcej

Tajwan na tapecie | Bogdan Góralczyk (PP 196/2026)

Licząca niespełna 24 mln mieszkańców i oddalona o jakieś 160 km od chińskiego lądu Ilha Formosa – Piękna Wyspa, jak ją kiedyś ochrzcili Portugalczycy, dziś zwana Tajwanem, jako samodzielny, choć specyficzny byt przeżyła już niejeden kryzys. Głośno o niej było w połowie lat pięćdziesiątych i dziewięćdziesiątych minionego stulecia, ale nic z jej poprzedniej historii nie … Dowiedz się więcej

Cezary Wodziński a granice myślenia | Anton Marczyński

Filozofia Cezarego Wodzińskiego zaczyna się od tego, co stawia opór. Nie od systemu, nie od metody, nie od akademickiego porządku pojęć, lecz od wyzwania rzuconego myśleniu przez to, co najtrudniejsze do pomyślenia (Wodziński 2019: 5) i co ma moc wyzwania (Wodziński 2007a: 5). Widać to w każdej z jego książek, a najdobitniej bodaj w dwóch, … Dowiedz się więcej

Ameryka, eksperyment niedokończony | Łukasz Gadzała 190/2026

1. W 1871 roku Walt Whitman wydał niewielką książeczkę zatytułowaną Demokratyczne perspektywy. Whitman, znany u nas raczej jako poeta aniżeli pisarz polityczny, argumentował, że amerykańska demokracja znalazła się w głębokim kryzysie. Zakończona kilka lat wcześniej wojna secesyjna rozerwała kraj na dwie części, a ich sklejanie było zajęciem żmudnym i, jak miało się okazać, przerastającym siły … Dowiedz się więcej

Skip to content