fbpx

Michaił Bułhakow. Życie nieoczywiste | Książka tygodnia

Biografia Michaiła Bułhakowa, jednego z najpopularniejszych pisarzy w Polsce, powstała i została wydana jeszcze w ZSRR (1988 r.). Przedstawia życie i twórczość pisarza na podstawie wnikliwej analizy dokumentów archiwalnych, prac mu poświęconych oraz jego utworów literackich – opowiadań, dramatów i powieści. Bardzo ważnym źródłem informacji i opinii są obszerne relacje osób, które go pamiętały i żyły w czasie zbierania materiałów do pracy przez autorkę – rodzina, przyjaciele, znajomi zawodowi (literaci i ludzie teatru). Niezwykłość tej biografii wynika zarówno z nieprzeciętnej osobowości jej bohatera, jak i nadzwyczajnych okoliczności, w jakich przyszło mu żyć i tworzyć. Z wykształcenia lekarz, z powołania dziennikarz, został kronikarzem wojny domowej i pierwszych lat nowego państwa. Porzucił pracę lekarza, stał się autorem opowiadań i sztuk teatralnych – jednym z najgłośniejszych pisarzy młodej literatury radzieckiej. Im więcej pisał, tym mniej znajdowano w jego dziełach „radzieckiego” wkładu i tym trudniejszy stawał się jego twórczy i ludzki los. Marietta Czudakowa opowiada o rodzinie bohatera, jego dzieciństwie, studiach medycznych, pracy lekarza, której początek przypadł na lata I wojny światowej i czas rewolucji w Rosji. Pokazuje drogę twórczą, od pierwszych prób dziennikarskich i pisarskich po pracę w teatrze i dla teatru oraz otoczony legendę czas pracy nad dziełem, które przyniosło mu pośmiertną sławę w Rosji i na świecie – powieścią „Mistrz i Małgorzata”, opublikowaną bez cięć cenzury dopiero po upadku Związku Radzieckiego. Była wielokrotnie ekranizowana i adaptowana dla teatru, w Polsce doczekała się kilku tłumaczeń.

Miłośnik twórczości Bułhakowa i jednocześnie uważny czytelnik jego licznie wydawanych w Polsce biografii – rodzimych i przełożonych z języków obcych – dostrzeże, jak wiele w nich zapożyczeń i nawiązań do pierwszej tak udokumentowanej i obszernej pracy, jaką jest dzieło Marietty Czudakowej, udostępniane obecnie czytelnikowi polskiemu.

Marietta Czudakowa, literaturoznawczyni, pisarka sf i autorka utworów dla dzieci. Ukończyła studia filologiczne. Opublikowała ponad 200 prac naukowych i artykułów na temat historii literatury XX wieku, historii filologii i krytyki literackiej. W latach 1959–1961 w jednej z moskiewskich szkół uczyła języka rosyjskiego i literatury, w latach 1965–1984 pracowała w oddziale rękopisów Państwowej Biblioteki ZSRR im. Lenina. Wykładała najnowszą literaturę rosyjską na uczelniach rosyjskich oraz europejskich i amerykańskich. Interesuje ją szczególnie historia rosyjskiej literatury czasów sowieckich (przede wszystkim twórczość M. Bułhakowa, M. Zoszczenki, J. Zamiatina), poetyka, historia filologii rosyjskiej, archiwoznawstwo oraz tekstologia. Jest autorką pierwszej naukowej biografii Michaiła Bułhakowa wydanej jeszcze w 1988 r., napisanej na podstawie obszernej kwerendy archiwalnej oraz zebranych świadectw osób, które znały pisarza, w tym wszystkich jego żon. W fantastyce debiutowała w 1969 r. opowiadaniem „Ubijca” [Zabójca] (inny tytuł: „Prostranstwo żyzni” [Przestrzeń życia]), otwierającym cykl o przygodach inspektora Krafta. Pierwsze pełne wydanie tekstów z tego cyklu ukazało się dopiero w 2005 r. W czasach sowieckich Marietta Czudakowa bliska była kręgom dysydenckim, a po rozpadzie ZSRR aktywnie włączyła się do polityki, wspierając Borysa Jelcyna, m.in. jako członkini powołanej przez niego Rady Prezydenckiej i Komisji ds. Ułaskawień. Po dojściu do władzy Władimira Putina związała się z opozycją demokratyczną w Rosji. W 2007 r. była kandydatką Partii SPS (Sojuz Prawych Sił) w wyborach do Dumy Państwowej, ale partia nie przekroczyła wówczas 5-procentowej bariery głosów i nie weszła do parlamentu.

Opis pochodzi od wydawcy

Wydawnictwo Sedno