18. Dni Tischnerowskie

Mapa niedostępna

Data/Czas
- 18/04/2018 - 21/04/2018
Całodniowe


WOLNOŚĆ I SŁOWO – TEMAT PRZEWODNI 18. DNI TISCHNEROWSKICH

„Wolność słowa” należy do tych sformułowań, które na ogół przyjmujemy bezrefleksyjnie. Gdybyśmy zapytali przypadkowo wybranych przechodniów, co ono znaczy, zapewne odpowiedzieliby mniej więcej to samo: to swoboda mówienia publicznie tego, co się myśli, co uważa się za słuszne i prawdziwe. Jednak relacje między wolnością a słowem wcale nie są takie proste. Słowa mogą zmieniać znaczenia, ustanawiać nową rzeczywistość, wywyższać lub poniżać, krzywdzić lub naprawiać krzywdę – a to wszystko sprawia, że obok gromkiego „tak” dla wolności słowa zawsze pojawia się jakieś „ale”. Co zrobić z owym „ale”? Kiedy warto go posłuchać? Czy słowo zasługuje na wolność bez granic, czy jednak potrzebuje ograniczeń, aby samo nie zniszczyło wolności?

„Niewiele daje wolność mówienia, jeśli słowo wypowiadane nie jest wolne. Jeśli jest spętane egocentryzmem, kłamstwem, podstępem, może nawet nienawiścią lub pogardą dla innych – dla tych na przykład, którzy różnią się narodowością, religią albo poglądami. Niewielki będzie pożytek z mówienia i pisania, jeśli słowo będzie używane nie po to, aby szukać prawdy, wyrażać prawdę i dzielić się nią, ale tylko po to, by zwyciężać w dyskusji i obronić swoje – może właśnie błędne – stanowisko”, mówił w 1991 r. w Olsztynie Jan Paweł II.

Podczas 18. Dni Tischnerowskich chcemy się przyjrzeć spotkaniu tych dwóch rzeczywistości – wolności i słowa. Chcemy skorzystać z inspiracji autorytetów (w tym patrona imprezy), ale i z owoców badań przeprowadzonych w ostatnich latach przez gościa głównego Dni – prof. Timothy`ego Gartona Asha. Jesteśmy w końcu w nowej sytuacji kulturowej: gwałtownego poszerzenia możliwości komunikacyjnych. Pojedyncze słowo (zdanie, pogląd) wydaje się mieć większą niż kiedykolwiek moc rażenia, a z drugiej strony – zdaje się ginąć w masie łatwo namnażanych i rozpowszechnianych słów. Jakie są niebezpieczeństwa, a jakie pozytywy tej nowej sytuacji? Jaką rolę w tym kontekście ma do odegrania sztuka? Do refleksji nad tymi i podobnymi pytaniami zaprosiliśmy wybitnych filozofów, publicystów, kulturoznawców, specjalistów z rozmaitych dziedzin. Będziemy wraz z nimi zastanawiać się nad tym, jak sprawić, żeby słowu i wolności było ze sobą lepiej.

Wojciech Bonowicz

PROGRAM

Organizatorami 18. Dni Tischnerowskich są: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, Fundacja Kultury Chrześcijańskiej „Znak”, Akademia Sztuk Teatralnych im. S. Wyspiańskiego, Instytut Myśli Józefa Tischnera, Uniwersytet Jagielloński i Uniwersytet Papieski Jana Pawła II. Współorganizatorami: Miasto Kraków, Krakowskie Biuro Festiwalowe, Kraków – Miasto Literatury UNESCO, ERGO Hestia i Akademia Górniczo-Hutnicza.